Inleiding
WAT IS ERGONOMIE?
Ergonomie is de wetenschap van het aanpassen van werkplekken, taken en tools aan de capaciteiten en beperkingen van de mens. Dit omvat het ontwerp van werkplekken, hulpmiddelen, en taken om werk veiliger, comfortabeler, en efficiënter te maken.
WAAROM IS ERGONOMIE BELANGRIJK?
Werknemers brengen vaak lange uren door op hun werkplek. Slecht ontworpen werkplekken kunnen leiden tot fysieke klachten, zoals rug- en nekpijn, en uiteindelijk tot ziekteverzuim. Ergonomie helpt om deze problemen te voorkomen door werkomgevingen aan te passen aan de behoeftes van de werknemers.
NBN EN 1335-1:2020 NORM
Deze norm specificeert de minimale eisen voor afmetingen en instelbaarheid van bureaustoelen om de gezondheid en veiligheid van gebruikers te bevorderen. Dit is essentieel voor bedrijven die hun medewerkers willen voorzien van ergonomische werkplekken.
Voordelen van ergonomie voor de werkplek
VERHOOGDE PRODUCTIVITEIT
Ergonomische werkplekken helpen werknemers comfortabel te werken, waardoor hun focus en productiviteit verbeteren.
MINDER FYSIEKE KLACHTEN
Een goed ontworpen werkplek vermindert het risico op klachten zoals rugpijn, nekklachten, en carpaletunnelsyndroom.
VERHOOGD WELZIJN
Ergonomische oplossingen dragen bij aan het algehele welzijn van medewerkers, wat resulteert in hogere werktevredenheid en motivatie.
MINDER ZIEKTEVERZUIM
Door te investeren in ergonomie kunnen bedrijven ziekteverzuim door werkgerelateerde klachten verminderen.
Praktische tips voor werkplekinrichting
JUISTE HOUDING AAN HET BUREAU
- Zithoogte: De armen moeten een hoek van 90° maken en de voeten moeten plat op de grond staan.
- Schermpositie: Het computerscherm moet op ooghoogte staan en op een afstand van 50-70 cm van de ogen.
- Toetsenbord en muis: Deze moeten op dezelfde hoogte staan als de ellebogen, met de polsen in een neutrale positie.
GEBRUIK VAN HULPMIDDELEN
- Voetsteunen: Deze zijn handig als de voeten niet comfortabel plat op de grond kunnen staan.
- Monitorstandaards: Gebruik een standaard om de monitor op de juiste hoogte te plaatsen
Ergonomische accessoires
TOETSENBORDEN EN MUIZEN
Ergonomische toetsenborden en muizen verminderen de spanning op de polsen en helpen bij het voorkomen van repetitieve strain-injuries (RSI).
DOCUMENTHOUDERS
Plaats documenten op ooghoogte naast het scherm om te voorkomen dat de nek te veel buigt.
ARMSTEUNEN
Gebruik armsteunen om de armen te ontlasten tijdens het typen, wat spanning in de schouders vermindert
Wat is NBN EN 1335-1:2020?
DOEL VAN DE NORM
De NBN EN 1335-1:2020 norm biedt richtlijnen voor de maatvoering en instellingen van bureaustoelen om comfort en veiligheid te garanderen. Deze norm is van toepassing op bureaustoelen die in werkplekken worden gebruikt en helpt bij het voorkomen van gezondheidsproblemen door slechte zithoudingen.
BELANGRIJKSTE SPECIFICATIES
- Zithoogte: Verstelbaar tussen 400 mm en 510 mm.
- Zitdiepte: Tussen 380 mm en 480 mm voor optimale ondersteuning.
- Rugleuninghoogte: Minimaal 500 mm om de rug goed te ondersteunen.
- Instelbaarheid: De stoel moet individueel aanpasbaar zijn aan de gebruiker, waaronder de rugleuning en armleuningen.
WIE MOET DEZE NORM VOLGEN?
Deze norm is van toepassing op zowel werkgevers als fabrikanten van kantoorstoelen die ergonomische oplossingen willen bieden voor een gezonde en veilige werkomgeving.
Ergonomische stoelen en NBN EN 1335-1:2020
KENMERKEN VAN EEN ERGONOMISCHE
STOEL VOLGENS DE NORM
- Verstelbare zithoogte: De stoel moet in hoogte verstelbaar zijn om de voeten plat op de grond te kunnen houden.
- Verstelbare rugleuning: De rugleuning moet de lendensteun kunnen ondersteunen, met een instelbare kanteling.
- Zitdiepte: De juiste zitdiepte voorkomt druk op de dijen en biedt voldoende ondersteuning aan de benen.
HOE KIES JE DE JUISTE BUREAUSTOEL?
Let op de instelmogelijkheden en het comfortniveau. Test verschillende stoelen om te zien welke het beste past bij de specifieke behoeften van de gebruiker.
Ergonomie en bewegingsmogelijkheden
HET BELANG VAN BEWEGING OP DE WERKVLOER
Langdurig zitten kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Regelmatige beweging en variatie in houding zijn essentieel om de bloedsomloop te stimuleren en stijfheid te voorkomen.
STA-WERKPLEKKEN EN ZIT-STA BUREAUS
Zit-sta werkplekken bieden werknemers de flexibiliteit om gedurende de dag van houding te wisselen, wat helpt om fysieke vermoeidheid te voorkomen.
PAUZES EN MICROBEWEGINGEN
Korte pauzes en eenvoudige oefeningen, zoals het strekken van de benen, helpen om lichamelijke klachten te verminderen
Oplossingen voor specifieke werkplekken
KANTOORTUINEN
In open werkruimtes is het belangrijk om ergonomische stoelen en goed geplaatste schermen te gebruiken, samen met akoestische oplossingen om geluidsniveaus te beheersen.
INDIVIDUELE KANTOREN
Hier kan maatwerk worden toegepast, met in hoogte verstelbare bureaus, ergonomische stoelen en persoonlijke verlichtingsopties.
THUISWERKPLEKKEN
Veel thuiswerkplekken zijn niet ergonomisch ingericht. Investeer in verstelbare stoelen en een bureau dat geschikt is voor lang werken.
Wetgeving en verantwoordelijkheid van de werkgever
In België is de wetgeving rond ergonomie en veiligheid op het werk inderdaad zeer uitgebreid. De belangrijkste wettelijke basis hiervoor is de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten, in het bijzonder de Codex over het welzijn op het werk. Hier zijn enkele kernpunten van de Belgische wetgeving:
ALGEMENE VERPLICHTING
Werkgevers in België zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor het welzijn van hun werknemers bij de uitvoering van hun werk. Dit omvat ook ergonomische aspecten.
ERGONOMISCHE INRICHTING VAN DE WERKPLEK
De Codex over het welzijn op het werk bevat specifieke bepalingen over de ergonomische inrichting van werkplekken, waaronder beeldschermwerkplekken.
RISICOANALYSE
Belgische werkgevers moeten inderdaad regelmatig een risicoanalyse uitvoeren. Deze analyse moet alle risico’s voor het welzijn van werknemers in kaart brengen, inclusief ergonomische risico’s.
INFORMATIE EN OPLEIDING
Werkgevers moeten hun werknemers informeren over de risico’s en de preventiemaatregelen, en indien nodig opleiding voorzien.
PREVENTIEBELEID
Op basis van de risicoanalyse moet de werkgever een dynamisch risicobeheersingssysteem opzetten, met preventiemaatregelen om de geïdentificeerde risico’s aan te pakken of te minimaliseren.
GEZONDHEIDSTOEZICHT
Voor bepaalde functies met specifieke risico’s, waaronder ergonomische risico’s, kan gezondheidstoezicht door de arbeidsgeneesheer verplicht zijn.
INTERNE DIENST VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK
Elke Belgische werkgever moet een interne dienst voor preventie en bescherming op het werk hebben, die mee instaat voor het ergonomiebeleid.
OVERLEG
Er moet regelmatig overleg zijn tussen de werkgever, de preventieadviseurs en de werknemers/vertegenwoordigers over het welzijnsbeleid, inclusief ergonomie.
SANCTIES
Het niet naleven van deze verplichtingen kan leiden tot administratieve en strafrechtelijke sancties.
Conclusie en Aanbevelingen
Samenvatting van de belangrijkste punten
Een goed ontworpen werkplek volgens de NBN EN 1335-1:2020 norm zorgt voor meer comfort, veiligheid en productiviteit.
Aanbevelingen voor werkgevers
Investeer in ergonomische stoelen en bureaus. Stimuleer werknemers om regelmatig te bewegen. Zorg voor een correcte inrichting van zowel kantoor- als thuiswerkplekken.
Contactinformatie
Voor meer informatie of advies over ergonomische producten en werkplekken kunt u contact opnemen met Didakta. Wij begeleiden u graag naar een gezonde werkomgeving.
